How do hang gliders gain altitude?

Voor een zweefvliegtuig is hoogte synoniem met vrijheid, afstand en vliegduur. In tegenstelling tot motorvliegtuigen kunnen deze ranke toestellen niet zelfstandig klimmen; zij zijn volledig afhankelijk van de energie in de atmosfeer. Het beheersen van het winnen van hoogte, ofwel het stijgen, is daarom de fundamentele vaardigheid van elke zweefvliegpiloot.

Het principe berust op het vinden en optimaal benutten van stijgende luchtstromen. Een zweefvliegtuig daalt namelijk continu ten opzichte van de lucht waar het in vliegt, met een typische zinksnelheid van ongeveer één meter per seconde. Om toch te stijgen, moet de lucht zelf sneller omhoog bewegen dan het toestel omlaag zinkt. De kunst is om deze onzichtbare liftbronnen te lokaliseren en erin te blijven cirkelen.

De belangrijkste bronnen van stijgende lucht zijn thermiek en hellingstijgwind. Thermiek ontstaat wanneer de zon de grond ongelijkmatig verwarmt, waardoor warme luchtbellen opstijgen. Een piloot zoekt naar tekenen als cumuluswolken, bepaalde vogels die cirkelen, of stijgende instrumentwaarden. Hellingsstijgwind vormt zich wanneer horizontale wind tegen een heuvelrug of bergflank wordt geduwd en gedwongen wordt omhoog te stromen. Hier kan het zweefvliegtuig langs de helling heen en weer vliegen om hoogte te winnen.