Is it hotter with or without clouds?

De vraag of een bewolkte dag warmer aanvoelt dan een heldere lijkt eenvoudig, maar het antwoord is verrassend genuanceerd. Het hangt sterk af van het moment van de dag en het seizoen. Wolken fungeren als een dynamische deken voor de aarde, en of ze opwarmen of afkoelen wordt bepaald door hun interactie met zonnestraling en aardse warmtestraling.

Overdag, vooral in de zomer, werken wolken voornamelijk verkoelend. Een dik wolkendek reflecteert een groot deel van de inkomende zonnestraling direct terug de ruimte in, nog voordat het het aardoppervlak kan opwarmen. Dit is hetzelfde effect dat je voelt wanneer een wolk voor de zon schuift; de temperatuur daalt direct merkbaar. Een onbewolkte hemel laat daarentegen de volle kracht van de zon door, wat leidt tot hogere maximumtemperaturen.

's Nachts draait de rol van de wolken echter volledig om. Dan fungeren ze als een isolatielaag. De warmte die de aarde overdag heeft opgenomen, straalt ze 's nachts weer uit naar de ruimte. Een heldere hemel laat deze warmtestraling ongehinderd ontsnappen, wat resulteert in snelle afkoeling en vaak nachtvorst. Een bewolkte hemel absorbeert deze uitgaande straling en straalt een deel ervan terug naar het aardoppervlak, waardoor de afkoeling wordt geremd en de minimumtemperatuur aanzienlijk hoger blijft.

Het netto-effect op de gemiddelde temperatuur over een hele dag is dus complex. In woestijnklimaten, met hun extreem heldere hemel, zijn de temperatuurverschillen tussen dag en nacht enorm. In een gematigd zeeklimaat, met frequente bewolking, zijn die verschillen veel kleiner. De vraag "is het heter?" kan daarom alleen beantwoord worden met: het hangt ervan af – overdag is het meestal heter zonder wolken, maar 's nachts is het vrijwel altijd warmer met wolken.