Het principe is gebaseerd op eenvoudige aerodynamica. Wanneer wind een obstakel zoals een bergrug, een duin of een klif tegenkomt, wordt de luchtstroom gedwongen eroverheen te stromen. Deze geforceerde stroom creëert een zone van opstijgende lucht direct voor en boven de luwte kant van de helling. De paraglider kan in deze opwaartse zone positioneren en zo hoogte winnen of behouden, zolang de wind maar met voldoende kracht en de juiste richting tegen de helling blijft blazen.

In tegenstelling tot thermisch vliegen, dat afhankelijk is van onstabiele, opstijgende luchtbellen veroorzaakt door zonnewarmte, biedt ridge soaring een uiterst controleerbare en voorspelbare vliegomgeving. Het stelt vliegers in staat om de dynamiek van de wind direct te 'lezen' aan de hand van het terrein. Deze techniek is niet alleen de perfecte leerschool voor uithoudingsvluchten, maar ook de sleutel tot het verkennen van kustkliffen en bergketens over enorme afstanden, een discipline die bekend staat als cross-country ridge soaring.