What is the aviation Act 2025?

De luchtvaartsector staat voor een van de grootste transities in haar geschiedenis: de overgang naar duurzaamheid. De ambitieuze klimaatdoelen van Europa en Nederland vereisen een fundamentele herziening van hoe wij vliegen. De huidige regelgeving, grotendeels gebaseerd op een tijdperk van onbeperkte groei, schiet tekort om deze immense uitdaging het hoofd te bieden. De Luchtvaartwet 2025 is het voorgestelde antwoord van de Nederlandse overheid op deze kloof tussen ambitie en realiteit.

Deze nieuwe wet beoogt niet slechts een aanpassing van bestaande regels, maar presenteert zich als een integrale herziening van het juridische kader voor de luchtvaart in Nederland. Ze vervangt de verouderde Luchtvaartwet uit 1992 en integreert ook de Wet op de luchtvaartuitkeringen. De kern van de wet ligt in het creëren van een toekomstbestendig systeem dat duurzaamheid, veiligheid en leefbaarheid in balans brengt met de economische en maatschappelijke betekenis van de sector.

Concreet legt de wet de basis voor instrumenten om de groei van de luchtvaart te sturen en begrenzen. Denk hierbij aan het mogelijk maken van vliegverkeerplafonds, het aan banden leggen van nachtvluchten, en het invoeren van een prestatie- en vergunningstelsel voor luchthavens. Dit stelsel koppelt de exploitatievergunning van een luchthaven, zoals Schiphol, aan harde eisen op het gebied van geluid, stikstofuitstoot en klimaatimpact.

De Luchtvaartwet 2025 is dus meer dan een set regels; het is een fundamentele koerswijziging. Het markeert de verschuiving van een beleid dat primair gericht was op groei, naar een beleid dat duurzaamheid als randvoorwaarde stelt. De implementatie ervan zal de komende jaren bepalend zijn voor de ecologische voetafdruk, de concurrentiepositie en de maatschappelijke inbedding van de Nederlandse luchtvaart.

Wat is de Luchtvaartwet 2025?

De Luchtvaartwet 2025 is een omvangrijke nieuwe Nederlandse wetgeving die de volledige luchtvaartsector moderniseert en integreert. Het vervangt de verouderde Luchtvaartwet uit 1992 en consolideert talloze wijzigingen en aanvullingen in één coherent juridisch kader. De wet is ontworpen om de veiligheid, duurzaamheid en efficiëntie van de luchtvaart in Nederland toekomstbestendig te regelen.

De kern van de wet bestaat uit drie pijlers: veiligheid, duurzaamheid en ontwikkeling. Op het gebied van veiligheid introduceert het een risicogebaseerd toezichtsmodel, waarbij de inspectie-intensiteit afhangt van het risicoprofiel van een luchtvaartmaatschappij of luchthaven. Dit maakt toezicht slimmer en effectiever.

Voor duurzaamheid legt de wet een solide basis voor de vergroening van de sector. Het maakt de invoering van verplichtingen voor bijmenging van duurzame luchtvaartbrandstof (SAF) mogelijk en creëert bevoegdheden om emissienormen vast te stellen. Ook faciliteert het de integratie van innovatieve luchtvaartuigen, zoals elektrische en waterstofvliegtuigen, in het luchtruim.

Ten slotte vereenvoudigt de wet procedures voor de ontwikkeling van luchthaveninfrastructuur, altijd binnen strikte milieu- en veiligheidsrandvoorwaarden. Het biedt tevens een duidelijk kader voor de opkomst van nieuwe marktdeelnemers, zoals drones en Urban Air Mobility-diensten, waardoor innovatie wordt gestimuleerd terwijl de veiligheid gewaarborgd blijft.

De Luchtvaartwet 2025 markeert daarmee een essentiële overgang van een reactief naar een proactief wetgevend systeem, klaar voor de technologische en ecologische uitdagingen van de komende decennia.

Hoe beïnvloedt de nieuwe wet de bagageregels en passagierrechten bij vertraging?

De Luchtvaartwet 2025 versterkt de positie van de passagier aanzienlijk, zowel bij problemen met bagage als bij vertragingen. De wet implementeert en gaat op cruciale punten verder dan de bestaande Europese Verordening 261/2004.

Verbeteringen bij bagageproblemen

De wet introduceert striktere termijnen en hogere standaardvergoedingen voor vermiste of beschadigde bagage:

• Een nieuwe, kortere meldtermijn voor beschadigde bagage na aankomst.



• Een verplichte, onmiddellijke voorschotregeling voor noodzakelijke aankopen bij vermiste bagage, zonder ingewikkelde claimsprocedures.



• Duidelijke regels voor tracing: de luchtvaartmaatschappij moet de passagier actief op de hoogte houden van de zoektocht naar de bagage.



• Indien bagage definitief zoek is, moet de volledige vergoeding sneller worden uitgekeerd. De wet definieert scherpere deadlines voor deze afhandeling.

Versterking van rechten bij vertraging

Bij vertragingen worden de bestaande rechten gehandhaafd en geconcretiseerd:

1. Zorgplicht: De luchtvaartmaatschappij moet bij lange vertragingen vanaf het begin adequate maaltijden, vervoer en indien nodig hotelaccommodatie aanbieden. Weigeren of passagiers doorverwijzen naar hun verzekeraar is niet langer toegestaan.



2. Financiële compensatie: De criteria voor recht op compensatie (bedrag afhankelijk van afstand) blijven gelijk. De wet legt echter een kortere betaaltermijn op aan de maatschappij na indiening van een claim.



3. Transparantie en communicatie: Passagiers hebben recht op duidelijke, tijdige informatie over de oorzaak van de vertraging en de verwachte vertrektijd. Dit moet actief en toegankelijk worden gecommuniceerd.



4. Buitengewone omstandigheden: De definitie van wat een "buitengewone omstandigheid" is (waardoor geen compensatie verschuldigd is), wordt nauwer omschreven om misbruik te voorkomen. Technische problemen door gebrek aan onderhoud vallen hier bijvoorbeeld niet onder.

Een fundamentele verandering is de versterkte handhaving. De toezichthouder krijgt meer bevoegdheden om boetes op te leggen aan luchtvaartmaatschappijen die deze regels niet naleven, wat moet zorgen voor een consistente toepassing in de praktijk.

Welke nieuwe regels voor drones en elektrische vliegtuigen introduceert de wet?

De Luchtvaartwet 2025 creëert een geïntegreerd juridisch kader voor alle onbemande en innovatieve luchtvaartuigen. Voor drones introduceert de wet de verplichting tot registratie en remote-identificatie voor alle modellen boven 250 gram. Dit betekent dat drones tijdens de vlucht digitaal identificeerbaar moeten zijn voor autoriteiten en andere luchtruimgebruikers.

Een belangrijke nieuwe regel is de toelating van BVLOS-vluchten (Beyond Visual Line of Sight) onder specifieke voorwaarden. Dit opent de deur voor commerciële toepassingen zoals bezorging, inspecties van infrastructuur en landbouwmonitoring op grotere schaal. Voor deze operaties is een gecertificeerd risicobeoordelingsplan en vaak een specifieke vergunning vereist.

De wet voorziet in de oprichting van U-space: gedigitaliseerde en geautomatiseerde luchtruimbeheersdiensten voor drones op lage hoogte. Dit systeem zorgt voor veilige routeplanning, verkeersinformatie en het voorkomen van botsingen in drukke gebieden.

Voor elektrische vliegtuigen, inclusief eVTOL's (electric Vertical Take-Off and Landing), stelt de wet een nieuw certificeringsproces in. Dit proces houdt rekening met hun unieke aandrijving, geluidsniveaus en veiligheidseisen. De wet vereist de ontwikkeling van specifieke infrastructuurregels voor laad- en oplaadstations op luchthavens en verticaalorts.

Verder legt de wet basisprincipes vast voor de veiligheid en beveiliging van deze nieuwe luchtvaartuigen. Dit omvat cybersecurity-eisen voor hun besturingssystemen en datacommunicatie, evenals strikte regels voor het vervoer van gevaarlijke goederen, zoals bepaalde types batterijen.

Tenslotte krijgt de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) uitgebreide bevoegdheden om toezicht te houden op deze nieuwe sector, inclusief de mogelijkheid tot het opleggen van boetes voor overtredingen van de drone- en e-vliegtuigregelgeving.