What plane was in the movie Airplane?

De iconische film Airplane! uit 1980 staat in het collectieve geheugen gegrift vanwege zijn absurde humor, droge woordspelingen en een stortvloed aan visuele gags. Terwijl de actie zich afspeelt in de cockpit en de passagierscabine van een ogenschijnlijk normaal passagiersvliegtuig in nood, is het toestel zelf een personage op zich. Het is niet zomaar een generiek model; het heeft een zeer specifieke identiteit die cruciaal was voor de visuele stijl en zelfs de plot van de film.

De film gebruikt een Lockheed L-1011-385-1 TriStar, een breedrompverkeersvliegtuig met drie motoren, geproduceerd door Lockheed. Dit toestel was in de jaren 70 een van de meest geavanceerde en elegante vliegtuigen in de lucht, bekend om zijn geavanceerde automatische pilootsystemen. De ironie is natuurlijk dat juist dit moderne toestel te maken krijgt met een complete ineenstorting van de bemanning door voedselvergiftiging, waardoor een traumatische ex-piloot het roer moet overnemen.

Belangrijk is dat Airplane! een parodie is op de rampenfilmcatastrofe uit 1957, Zero Hour!, en een reeks andere films uit dat genre. De filmmakers kozen bewust voor de TriStar omdat het in de late jaren 70 een hedendaags en herkenbaar vliegtuig was voor het publiek, vergelijkbaar met de toestellen die in de originele rampenfilms werden gebruikt. Het uiterlijk van de TriStar – met zijn karakteristieke centrale motor in de staart – is dan ook prominent aanwezig in talloze scènes, zowel op de grond als in de lucht, en vormt het perfecte, serieuze decor voor de volstrekt belachelijke gebeurtenissen die zich erin en eromheen afspelen.

Het specifieke vliegtuigmodel en zijn kenmerken

Het vliegtuig dat centraal staat in de film "Airplane!" is een Lockheed L-1011-385-1 TriStar, geregistreerd als N326EA. Dit toestel was een breedrompverkeersvliegtuig (wide-body) met drie motoren, ontwikkeld en gebouwd door Lockheed.

Het meest onderscheidende uiterlijke kenmerk van de L-1011 TriStar is de plaatsing van zijn middelste motor. Deze is niet onder de vleugel gemonteerd, maar in de achterkant van het rompgedeelte, rechtstreeks verbonden met de staart. De lucht voor deze motor wordt aangezogen via een S-vormig kanaal boven het centrale deel van de romp.

De cockpit en het voorste deel van het vliegtuig in de film behoren echter niet tot een TriStar. Voor de iconische cockpitscènes en shots van de neus gebruikten de filmmakers een Boeing 707. Dit is duidelijk zichtbaar aan het ontwerp van de cockpitramen; de TriStar heeft rondere ramen, terwijl de Boeing 707 de karakteristieke "dubbele zeepbel"-ruiten heeft.

Het interieur dat in de film wordt getoond, is een nauwkeurige weergave van de typische wide-body cabine van de L-1011 uit die periode. Het toont de ruime configuratie met twee gangpaden, wat het toestel zijn bijnaam "de WhisperLiner" opleverde vanwege zijn relatief stille cabine.

Het specifieke vliegtuig N326EA was in werkelijkheid eigendom van Eastern Air Lines, de maatschappij waar de fictieve vlucht 815 in de film vandaan zou komen. Na de opnames bleef het toestel nog jaren in commerciële dienst bij verschillende luchtvaartmaatschappijen.

Waar de filmmakers de vliegtuigen vandaan haalden

De primaire vliegtuigen in de film waren echte, uit dienst gestelde vliegtuigen van luchtvaartmaatschappijen. Het belangrijkste toestel, dat de "Shirley Temple" speelt, was een Lockheed L-1011 TriStar. De filmmakers huurden dit vliegtuig van American Airlines, dat net zijn eerste L-1011's uit de vloot nam. Het toestel stond op de grond en werd nooit daadwerkelijk gevlogen voor de film.

Voor de exterieurshots op de startbaan gebruikte de productie meerdere vliegtuigen. Naast de Lockheed TriStar zijn duidelijk andere toestellen te zien, zoals een Boeing 707 en een Boeing 727. Deze werden verkregen van verschillende luchtvaartmaatschappijen en sloperijen. Het beroemde shot waarbij het vliegtuig over het terminalgebouw vliegt, is een schaalmodel.

De cockpitinterieurs werden niet in de echte L-1011 gefilmd. In plaats daarvan bouwde de crew een gedetailleerde, volledig functionerende mock-up in een studio. Dit gaf hen volledige controle over de belichting, camerahoeken en de vele visuele grappen. De instrumenten en knoppen in deze nagemaakte cockpit waren grotendeels echt.

Het kleine sportvliegtuigje dat tegen de radiozendmast vliegt, was een Cessna 172. Dit toestel werd speciaal voor de film aangepast om de crash veilig en gecontroleerd uit te kunnen voeren. Alle vliegtuigen werden na de opnames teruggegeven, verkocht of gesloopt, waarbij de TriStar uiteindelijk werd ontmanteld voor onderdelen.