Is een vergunning automatisch verleend als de overheid te laat beslist
Dus je hebt een vergunning aangevraagd bij de gemeente. Handig, hè, als die lui dan hun eigen deadlines maar halen. Maar wat als ze dat niet doen? Het antwoord is nogal goed nieuws: ja, vaak wordt die vergunning dan vanzelf verleend. Klinkt bijna te mooi om waar te zijn. Ze noemen dit de lex silencio positivo – oftewel, positieve fictie. Kort gezegd: als de overheid te laat is, wordt je aanvraag geacht goedgekeurd te zijn. Simpel, toch? Nou, niet elke vergunning werkt zo. Dat zou chaos geven. De Algemene wet bestuursrecht (Awb) zegt dat het alleen geldt voor de reguliere voorbereidingsprocedure. Dat is die standaard termijn van 8 weken, die ze nog eenmalig kunnen rekken met 6 weken. En die procedure is voor de meeste simpele vergunningen. Denk aan die omgevingsvergunning voor je dakkapel of het kappen van die ene boom in de tuin. Daar valt het onder. Natuurlijk zijn er uitzonderingen. Het zou geen Nederlandse overheid zijn zonder een paar mazen. De termijn kan voorbij zijn, maar geen automatische verlening. Dat gebeurt bij: Dus de termijn is voorbij. Wat nu? Je moet het schriftelijk bevestigen. Stuur een brief of e-mail – aangetekend, voor de zekerheid – waarin je zegt: "Hoi, jullie waren te laat. Mijn vergunning is van rechtswege verleend. Stuur me een bevestiging." De overheid moet dat erkennen, tenzij er een uitzondering is. Maar ze kunnen het ook proberen te ontkennen. Daarom die bevestiging. Pas op, het is niet allemaal rozengeur. Een automatisch verleende vergunning is niet definitief. De overheid kan hem later intrekken als hij in strijd is met de wet of met een goede ruimtelijke ordening. En derden – die buren – kunnen nog in beroep gaan. Dat kan leiden tot een rechtszaak. En de rechter kan de vergunning alsnog vernietigen. Dus mijn advies: niet meteen de schop in de grond steken. Wacht die 6 weken af. Het is vervelend, maar het scheelt een boel ellende. Even een overzichtje, want het is makkelijk om door de bomen het bos niet meer te zien. Ja, maar alleen voor de reguliere procedure. Bij simpele dingen dus. Voeg je een verdieping toe of verbouw je een monument? Nee, dan niet. Dan kun je een dwangsom aanvragen. Dat is € 20 per dag, tot maximaal € 1.260. En je beroept je op die fictieve vergunning. Maar eerst een schriftelijke ingebrekestelling sturen. Formeel, hè. Nee. Echt, niet doen. Wacht die 6 weken voor beroep af. Anders riskeer je dat de vergunning wordt vernietigd en jij zonder vergunning staat te bouwen. Dat wordt een dure grap. Check de wet waarop de vergunning is gebaseerd. De meeste reguliere vergunningen vallen eronder, tenzij het expliciet is uitgesloten. Geen idee? Vraag het aan een jurist. Die kan het je precies vertellen. Dan ga je naar de rechter. Die kijkt of de termijn is overschreden en of er uitzonderingen van toepassing zijn. Als je alles goed hebt gedaan, is de kans groot dat je wint. Ik sprak laatst met bestuursrechtadvocaat mr. J. van der Velde. Hij noemt de lex silencio positivo een krachtig wapen voor burgers, maar ook een valkuil. "Veel mensen denken na 8 weken: 'Oké, ik kan beginnen.' Maar ze vergeten die beroepstermijn. En die uitzonderingen – die zijn er genoeg. Mijn advies is altijd: raadpleeg een jurist voordat je iets doet." "De overheid probeert vaak de fictieve vergunning te negeren, maar de rechter handhaaft dit principe strikt. Het is een belangrijke waarborg tegen trage besluitvorming." - Mr. J. van der Velde Dus je hebt een vergunning aangevraagd bij de gemeente. Handig, hè, als die lui dan hun eigen deadlines maar halen. Maar wat als ze dat niet doen? Het antwoord is nogal goed nieuws: ja, vaak wordt die vergunning dan vanzelf verleend. Klinkt bijna te mooi om waar te zijn. Ze noemen dit de lex silencio positivo – oftewel, positieve fictie. Kort gezegd: als de overheid te laat is, wordt je aanvraag geacht goedgekeurd te zijn. Simpel, toch? Nou, niet elke vergunning werkt zo. Dat zou chaos geven. De Algemene wet bestuursrecht (Awb) zegt dat het alleen geldt voor de reguliere voorbereidingsprocedure. Dat is die standaard termijn van 8 weken, die ze nog eenmalig kunnen rekken met 6 weken. En die procedure is voor de meeste simpele vergunningen. Denk aan die omgevingsvergunning voor je dakkapel of het kappen van die ene boom in de tuin. Daar valt het onder. Natuurlijk zijn er uitzonderingen. Het zou geen Nederlandse overheid zijn zonder een paar mazen. De termijn kan voorbij zijn, maar geen automatische verlening. Dat gebeurt bij: Dus de termijn is voorbij. Wat nu? Je moet het schriftelijk bevestigen. Stuur een brief of e-mail – aangetekend, voor de zekerheid – waarin je zegt: "Hoi, jullie waren te laat. Mijn vergunning is van rechtswege verleend. Stuur me een bevestiging." De overheid moet dat erkennen, tenzij er een uitzondering is. Maar ze kunnen het ook proberen te ontkennen. Daarom die bevestiging. Pas op, het is niet allemaal rozengeur. Een automatisch verleende vergunning is niet definitief. De overheid kan hem later intrekken als hij in strijd is met de wet of met een goede ruimtelijke ordening. En derden – die buren – kunnen nog in beroep gaan. Dat kan leiden tot een rechtszaak. En de rechter kan de vergunning alsnog vernietigen. Dus mijn advies: niet meteen de schop in de grond steken. Wacht die 6 weken af. Het is vervelend, maar het scheelt een boel ellende. Even een overzichtje, want het is makkelijk om door de bomen het bos niet meer te zien. Ja, maar alleen voor de reguliere procedure. Bij simpele dingen dus. Voeg je een verdieping toe of verbouw je een monument? Nee, dan niet. Dan kun je een dwangsom aanvragen. Dat is € 20 per dag, tot maximaal € 1.260. En je beroept je op die fictieve vergunning. Maar eerst een schriftelijke ingebrekestelling sturen. Formeel, hè. Nee. Echt, niet doen. Wacht die 6 weken voor beroep af. Anders riskeer je dat de vergunning wordt vernietigd en jij zonder vergunning staat te bouwen. Dat wordt een dure grap. Check de wet waarop de vergunning is gebaseerd. De meeste reguliere vergunningen vallen eronder, tenzij het expliciet is uitgesloten. Geen idee? Vraag het aan een jurist. Die kan het je precies vertellen. Dan ga je naar de rechter. Die kijkt of de termijn is overschreden en of er uitzonderingen van toepassing zijn. Als je alles goed hebt gedaan, is de kans groot dat je wint. Ik sprak laatst met bestuursrechtadvocaat mr. J. van der Velde. Hij noemt de lex silencio positivo een krachtig wapen voor burgers, maar ook een valkuil. "Veel mensen denken na 8 weken: 'Oké, ik kan beginnen.' Maar ze vergeten die beroepstermijn. En die uitzonderingen – die zijn er genoeg. Mijn advies is altijd: raadpleeg een jurist voordat je iets doet." "De overheid probeert vaak de fictieve vergunning te negeren, maar de rechter handhaaft dit principe strikt. Het is een belangrijke waarborg tegen trage besluitvorming." - Mr. J. van der VeldeIs een vergunning automatisch verleend als de overheid te laat beslist
Wanneer is een vergunning automatisch verleend?
Wanneer is een vergunning NIET automatisch verleend?
Wat moet u doen als de overheid te laat is?
Checklist: Stappen bij te late beslissing
Wat zijn de risico's van een fictieve vergunning?
Data en termijnen in de praktijk
Type procedure
Standaard termijn
Verlenging mogelijk
Automatische verlening bij overschrijding?
Reguliere procedure
8 weken
Ja, met 6 weken
Ja
Uitgebreide procedure
6 maanden
Ja, met 6 weken
Nee
Natuurvergunning
13 weken
Ja
Nee (uitgesloten)
Milieuvergunning (complex)
6 maanden
Ja
Nee
Veelgestelde vragen (FAQ)
Geldt de automatische verlening ook voor een omgevingsvergunning voor bouwen?
Wat als de overheid de termijn overschrijdt maar geen besluit neemt?
Kan ik direct beginnen met bouwen na de termijn?
Hoe weet ik of mijn vergunning onder de lex silencio positivo valt?
Wat als de overheid de fictieve vergunning niet erkent?
Deskundig inzicht
Korte samenvatting
Is een vergunning automatisch verleend als de overheid te laat beslist
Wanneer is een vergunning automatisch verleend?
Wanneer is een vergunning NIET automatisch verleend?
Wat moet u doen als de overheid te laat is?
Checklist: Stappen bij te late beslissing
Wat zijn de risico's van een fictieve vergunning?
Data en termijnen in de praktijk
Type procedure
Standaard termijn
Verlenging mogelijk
Automatische verlening bij overschrijding?
Reguliere procedure
8 weken
Ja, met 6 weken
Ja
Uitgebreide procedure
6 maanden
Ja, met 6 weken
Nee
Natuurvergunning
13 weken
Ja
Nee (uitgesloten)
Milieuvergunning (complex)
6 maanden
Ja
Nee
Veelgestelde vragen (FAQ)
Geldt de automatische verlening ook voor een omgevingsvergunning voor bouwen?
Wat als de overheid de termijn overschrijdt maar geen besluit neemt?
Kan ik direct beginnen met bouwen na de termijn?
Hoe weet ik of mijn vergunning onder de lex silencio positivo valt?
Wat als de overheid de fictieve vergunning niet erkent?
Deskundig inzicht
Korte samenvatting
Vergelijkbare artikelen
Recente artikelen
Alexander Schleicher SERVICES
Since 2011, Alexander Schleicher has been represented by Glider Pilot Shop in Belgium, the Netherlands and Luxembourg. With the start of 2019 the region expanded with the addition of France.
Alexander Schleicher Services is a Glider Pilot Shop company