Wie zijn de leden van het dagelijks bestuur

Het dagelijks bestuur – dat heet bij gemeenten het college van burgemeester en wethouders (B&W), bij provincies en waterschappen weer anders – is eigenlijk het uitvoerende orgaan. De precieze namen verschillen, maar de kern blijft hetzelfde. Dit artikel gaat over wie die mensen zijn, wat ze doen en hoe ze aan hun baan komen.

Wie zitten er in het dagelijks bestuur van een gemeente?

In de meeste Nederlandse gemeenten ziet het dagelijks bestuur er ongeveer zo uit:

De burgemeester: Voorzitter van het college. Heeft een ceremoniële rol, maar ook bestuurlijke en handhavende taken. Wordt benoemd bij Koninklijk Besluit voor zes jaar, staat los van de gemeenteraad.
De wethouders: De echte dagelijkse bestuurders. De raad kiest ze, en ze zijn verantwoordelijk voor dingen als ruimtelijke ordening, onderwijs, economie of sociale zaken. Hoeveel wethouders? Hangt af van hoe groot de gemeente is.
De gemeentesecretaris (soms): Geen bestuurlijk lid, maar wel de belangrijkste adviseur van het college en de baas van de ambtenaren. Is erbij tijdens vergaderingen, maar mag niet stemmen.

Wat is het verschil tussen het dagelijks bestuur en de gemeenteraad?

Mensen vragen dit vaak. Het verschil is best groot:

Het dagelijks bestuur (B&W): Dit is het uitvoerende orgaan. Ze bereiden besluiten voor, voeren beleid uit en regelen de dagelijkse boel. Het college vergadert wekelijks – gaat over subsidies, vergunningen, handhaving.
De gemeenteraad: Dit is het controlerende en kaderstellende orgaan. De raad bepaalt de grote lijnen (via verordeningen en begrotingen) en houdt het college in de gaten. Wordt rechtstreeks gekozen door de inwoners.

Kort door de bocht: de raad zegt wat er moet gebeuren, het college voert het uit.

Hoe worden de leden van het dagelijks bestuur benoemd?

De manier waarop ze hun baan krijgen verschilt per functie:

Burgemeester: Benoemd door de Kroon (de Koning en de minister van Binnenlandse Zaken), op voordracht van de gemeenteraad. De raad stelt een profiel op, praat met kandidaten, en de minister kiest uiteindelijk.
Wethouders: Benoemd door de gemeenteraad. De raad kan ze ook ontslaan (motie van wantrouwen). Ze hoeven geen raadslid te zijn, maar komen vaak wel uit de partijen van de coalitie.
Gedeputeerden (provincie) & Heemraden (waterschap): Zelfde idee. Op provinciaal niveau benoemt Provinciale Staten de gedeputeerden. Bij het waterschap doet het algemeen bestuur dat met de heemraden.

Wat zijn de belangrijkste taken van het dagelijks bestuur?

Ze hebben een hoop te doen. De belangrijkste dingen:

Uitvoering van beleid: Zorgen dat besluiten van de raad echt worden uitgevoerd.
Voorbereiding van besluiten: Voorstellen maken voor de raad, zoals de begroting of bestemmingsplannen.
Beheer van de organisatie: De ambtelijke organisatie aansturen.
Handhaving en vergunningverlening: Vergunningen geven (voor evenementen, bouw) en regels handhaven.
Vertegenwoordiging: De gemeente naar buiten toe vertegenwoordigen, bijvoorbeeld bij overleg met het Rijk of andere gemeenten.

Wie zijn de leden in het dagelijks bestuur van een waterschap?

Waterschappen hebben hun eigen structuur. Het dagelijks bestuur heet hier het college van dijkgraaf en heemraden:

De dijkgraaf: De voorzitter, een beetje zoals de burgemeester. Wordt benoemd door de Kroon.
Heemraden: De dagelijkse bestuurders, vergelijkbaar met wethouders. Gekozen door het algemeen bestuur (de 'waterschapsraad').

Het waterschap gaat over waterbeheer: dijken, sloten, gemalen, waterkwaliteit.

Veelgestelde vragen over het dagelijks bestuur

Kunnen wethouders ook ontslagen worden?

Ja. De gemeenteraad kan een wethouder ontslaan met een motie van wantrouwen. Dan moet hij of zij aftreden. De burgemeester kan ook door de minister worden ontslagen, maar dat gebeurt niet vaak.

Is de burgemeester een lid van het dagelijks bestuur?

Ja, de burgemeester is de voorzitter van het college van B&W en dus een volwaardig lid. Heeft gewoon stemrecht.

Hoeveel leden heeft het dagelijks bestuur?

Dat verschilt per gemeente. Kleine gemeenten hebben 2 tot 3 wethouders, grote steden zoals Amsterdam hebben er 7 tot 9. De burgemeester is altijd de voorzitter.

Wat is het verschil tussen een wethouder en een gedeputeerde?

Een wethouder zit in het dagelijks bestuur van een gemeente. Een gedeputeerde zit in het dagelijks bestuur van een provincie (het college van Gedeputeerde Staten). Hun taken lijken op elkaar, maar op een ander niveau.

Overzichtstabel: Dagelijks bestuur per overheidslaag

Dijkgraaf (voorzitter) + heemraden

Overheidslaag	Naam dagelijks bestuur	Leden
Gemeente	College van burgemeester en wethouders (B&W)	Burgemeester (voorzitter) + wethouders
Provincie	College van Gedeputeerde Staten (GS)	Commissaris van de Koning (voorzitter) + gedeputeerden
Waterschap	College van dijkgraaf en heemraden

Checklist: Hoe herken je een goed dagelijks bestuur?

Het college werkt transparant: vergaderstukken en agenda's zijn openbaar.
De leden hebben duidelijke portefeuilles en zijn aanspreekbaar.
Er is een goede samenwerking met de raad en de ambtelijke organisatie.
Het college handelt binnen de wettelijke kaders en de door de raad gestelde kaders.
Er is een actief integriteitsbeleid en nevenfuncties worden gemeld.

Expert Insight: Waarom is het dagelijks bestuur zo belangrijk?

"Het dagelijks bestuur is de motor van de lokale democratie. Zonder een goed functionerend college worden besluiten niet uitgevoerd en blijft beleid een dode letter. De leden moeten niet alleen bestuurlijke ervaring hebben, maar ook verbinding kunnen maken met de samenleving. Het is een zware, maar cruciale functie."

- Dr. A. van der Veen, hoogleraar Bestuurskunde, Universiteit Utrecht.

Korte samenvatting

Wie zijn de leden? Het dagelijks bestuur bestaat uit de burgemeester (of dijkgraaf) en wethouders (of gedeputeerden/heemraden).
Verschil met de raad: Het dagelijks bestuur voert uit en de raad controleert en stelt kaders.
Benoeming: De burgemeester wordt door de Kroon benoemd, wethouders door de raad.
Belangrijkste taak: Uitvoering van beleid, vergunningverlening en vertegenwoordiging van de gemeente.

Wie zijn de leden van het dagelijks bestuur

Wie zitten er in het dagelijks bestuur van een gemeente?

In de meeste Nederlandse gemeenten ziet het dagelijks bestuur er ongeveer zo uit:

De burgemeester: Voorzitter van het college. Heeft een ceremoniële rol, maar ook bestuurlijke en handhavende taken. Wordt benoemd bij Koninklijk Besluit voor zes jaar, staat los van de gemeenteraad.
De wethouders: De echte dagelijkse bestuurders. De raad kiest ze, en ze zijn verantwoordelijk voor dingen als ruimtelijke ordening, onderwijs, economie of sociale zaken. Hoeveel wethouders? Hangt af van hoe groot de gemeente is.
De gemeentesecretaris (soms): Geen bestuurlijk lid, maar wel de belangrijkste adviseur van het college en de baas van de ambtenaren. Is erbij tijdens vergaderingen, maar mag niet stemmen.

Wat is het verschil tussen het dagelijks bestuur en de gemeenteraad?

Mensen vragen dit vaak. Het verschil is best groot:

Het dagelijks bestuur (B&W): Dit is het uitvoerende orgaan. Ze bereiden besluiten voor, voeren beleid uit en regelen de dagelijkse boel. Het college vergadert wekelijks – gaat over subsidies, vergunningen, handhaving.
De gemeenteraad: Dit is het controlerende en kaderstellende orgaan. De raad bepaalt de grote lijnen (via verordeningen en begrotingen) en houdt het college in de gaten. Wordt rechtstreeks gekozen door de inwoners.

Kort door de bocht: de raad zegt wat er moet gebeuren, het college voert het uit.

Hoe worden de leden van het dagelijks bestuur benoemd?

De manier waarop ze hun baan krijgen verschilt per functie:

Burgemeester: Benoemd door de Kroon (de Koning en de minister van Binnenlandse Zaken), op voordracht van de gemeenteraad. De raad stelt een profiel op, praat met kandidaten, en de minister kiest uiteindelijk.
Wethouders: Benoemd door de gemeenteraad. De raad kan ze ook ontslaan (motie van wantrouwen). Ze hoeven geen raadslid te zijn, maar komen vaak wel uit de partijen van de coalitie.
Gedeputeerden (provincie) & Heemraden (waterschap): Zelfde idee. Op provinciaal niveau benoemt Provinciale Staten de gedeputeerden. Bij het waterschap doet het algemeen bestuur dat met de heemraden.

Wat zijn de belangrijkste taken van het dagelijks bestuur?

Ze hebben een hoop te doen. De belangrijkste dingen:

Uitvoering van beleid: Zorgen dat besluiten van de raad echt worden uitgevoerd.
Voorbereiding van besluiten: Voorstellen maken voor de raad, zoals de begroting of bestemmingsplannen.
Beheer van de organisatie: De ambtelijke organisatie aansturen.
Handhaving en vergunningverlening: Vergunningen geven (voor evenementen, bouw) en regels handhaven.
Vertegenwoordiging: De gemeente naar buiten toe vertegenwoordigen, bijvoorbeeld bij overleg met het Rijk of andere gemeenten.

Wie zijn de leden in het dagelijks bestuur van een waterschap?

Waterschappen hebben hun eigen structuur. Het dagelijks bestuur heet hier het college van dijkgraaf en heemraden:

De dijkgraaf: De voorzitter, een beetje zoals de burgemeester. Wordt benoemd door de Kroon.
Heemraden: De dagelijkse bestuurders, vergelijkbaar met wethouders. Gekozen door het algemeen bestuur (de 'waterschapsraad').

Het waterschap gaat over waterbeheer: dijken, sloten, gemalen, waterkwaliteit.

Veelgestelde vragen over het dagelijks bestuur

Kunnen wethouders ook ontslagen worden?

Ja. De gemeenteraad kan een wethouder ontslaan met een motie van wantrouwen. Dan moet hij of zij aftreden. De burgemeester kan ook door de minister worden ontslagen, maar dat gebeurt niet vaak.

Is de burgemeester een lid van het dagelijks bestuur?

Ja, de burgemeester is de voorzitter van het college van B&W en dus een volwaardig lid. Heeft gewoon stemrecht.

Hoeveel leden heeft het dagelijks bestuur?

Dat verschilt per gemeente. Kleine gemeenten hebben 2 tot 3 wethouders, grote steden zoals Amsterdam hebben er 7 tot 9. De burgemeester is altijd de voorzitter.

Wat is het verschil tussen een wethouder en een gedeputeerde?

Overzichtstabel: Dagelijks bestuur per overheidslaag

Dijkgraaf (voorzitter) + heemraden

Overheidslaag	Naam dagelijks bestuur	Leden
Gemeente	College van burgemeester en wethouders (B&W)	Burgemeester (voorzitter) + wethouders
Provincie	College van Gedeputeerde Staten (GS)	Commissaris van de Koning (voorzitter) + gedeputeerden
Waterschap	College van dijkgraaf en heemraden

Checklist: Hoe herken je een goed dagelijks bestuur?

Het college werkt transparant: vergaderstukken en agenda's zijn openbaar.
De leden hebben duidelijke portefeuilles en zijn aanspreekbaar.
Er is een goede samenwerking met de raad en de ambtelijke organisatie.
Het college handelt binnen de wettelijke kaders en de door de raad gestelde kaders.
Er is een actief integriteitsbeleid en nevenfuncties worden gemeld.

Expert Insight: Waarom is het dagelijks bestuur zo belangrijk?

"Het dagelijks bestuur is de motor van de lokale democratie. Zonder een goed functionerend college worden besluiten niet uitgevoerd en blijft beleid een dode letter. De leden moeten niet alleen bestuurlijke ervaring hebben, maar ook verbinding kunnen maken met de samenleving. Het is een zware, maar cruciale functie."

- Dr. A. van der Veen, hoogleraar Bestuurskunde, Universiteit Utrecht.

Korte samenvatting

Wie zijn de leden? Het dagelijks bestuur bestaat uit de burgemeester (of dijkgraaf) en wethouders (of gedeputeerden/heemraden).
Verschil met de raad: Het dagelijks bestuur voert uit en de raad controleert en stelt kaders.
Benoeming: De burgemeester wordt door de Kroon benoemd, wethouders door de raad.
Belangrijkste taak: Uitvoering van beleid, vergunningverlening en vertegenwoordiging van de gemeente.

Vergelijkbare artikelen

Recente artikelen

Alexander Schleicher SERVICES

Since 2011, Alexander Schleicher has been represented by Glider Pilot Shop in Belgium, the Netherlands and Luxembourg. With the start of 2019 the region expanded with the addition of France.

Alexander Schleicher Services is a Glider Pilot Shop company

Wie zijn de leden van het dagelijks bestuur

Wie zijn de leden van het dagelijks bestuur

Wie zitten er in het dagelijks bestuur van een gemeente?

Wat is het verschil tussen het dagelijks bestuur en de gemeenteraad?

Hoe worden de leden van het dagelijks bestuur benoemd?

Wat zijn de belangrijkste taken van het dagelijks bestuur?

Wie zijn de leden in het dagelijks bestuur van een waterschap?

Veelgestelde vragen over het dagelijks bestuur

Overzichtstabel: Dagelijks bestuur per overheidslaag

Checklist: Hoe herken je een goed dagelijks bestuur?

Expert Insight: Waarom is het dagelijks bestuur zo belangrijk?

Korte samenvatting

Wie zijn de leden van het dagelijks bestuur

Wie zitten er in het dagelijks bestuur van een gemeente?

Wat is het verschil tussen het dagelijks bestuur en de gemeenteraad?

Hoe worden de leden van het dagelijks bestuur benoemd?

Wat zijn de belangrijkste taken van het dagelijks bestuur?

Wie zijn de leden in het dagelijks bestuur van een waterschap?

Veelgestelde vragen over het dagelijks bestuur

Overzichtstabel: Dagelijks bestuur per overheidslaag

Checklist: Hoe herken je een goed dagelijks bestuur?

Expert Insight: Waarom is het dagelijks bestuur zo belangrijk?

Korte samenvatting

Vergelijkbare artikelen

Recente artikelen

Alexander Schleicher SERVICES

Our partners:

Our location: