Do pilots breathe 100% oxygen?

De vraag of piloten 100% zuurstof inademen, raakt aan een van de fundamentele uitdagingen van de vliegerij: het overleven op grote hoogte. De atmosfeer op kruishoogte van een passagiersvliegtuig is vijandig voor de mens. De luchtdruk is zo laag dat het zuurstofgehalte in het bloed gevaarlijk kan dalen, wat leidt tot hypoxie – een sluipende en desoriënterende toestand. Om dit te bestrijden, is zuurstofvoorziening geen luxe, maar een kritiek veiligheidssysteem.

Het antwoord is echter niet eenduidig. Het hangt volledig af van de vluchtomstandigheden en het type vliegtuig. In een moderne passagiersjet met een drukcabine ademen piloten gewoon dezelfde cabinelucht in als de passagiers. De cabine wordt kunstmatig op een veilige druk gebracht, alsof je op zo'n 2000 meter hoogte bent. Hier is geen aanvullende zuurstof nodig tijdens normale operaties.

Maar bij dreigend gevaar verandert dit beeld onmiddellijk. Bij een decompressie – een plotseling drukverlies – schieten zuurstofmaskers naar beneden. De piloten grijpen onmiddellijk naar hun speciale maskers, die aangesloten zijn op een apart zuurstofsysteem. Op dat moment ademen ze inderdaad (bijna) pure zuurstof om helder te kunnen blijven en het vliegtuig veilig naar een lagere hoogte te brengen.

Voor militaire piloten in gevechtsvliegtuigen zonder drukcabine, of tijdens zeer hoogvliegende missies, is de situatie anders. Zij gebruiken vaak persluchtmaskers die continu zuurstof leveren, en bij extreem hoge snelheden of hoogtes kan dit inderdaad 100% zuurstof zijn. De realiteit in de burgerluchtvaart is dus genuanceerder: het is een systeem van veiligheidsreserves, waarbij 100% zuurstof een cruciale, maar niet constante, rol speelt.