What are the emergency procedures for engine fire?

Een motorbrand tijdens de vlucht behoort tot de meest kritieke noodsituaties in de luchtvaart. Het gelijktijdige optreden van intense hitte, mogelijke explosiegevaar en het verlies van voortstuwing vereist onmiddellijke en beslissende actie van de bemanning. Elke seconde telt, en een helder begrip van de procedures is van levensbelang om de veiligheid van het vliegtuig en zijn inzittenden te waarborgen.

De standaardreactie op een motorbrand wordt wereldwijd samengevat in het beknopte geheugensteuntje "Memory Items: THROWD". Deze letters vormen de ruggengraat van de initiële acties die vanuit het geheugen moeten worden uitgevoerd, nog voordat de bijbehorende checklist wordt geraadpleegd. Deze procedure is specifiek ontworpen om de brandhaard onmiddellijk te isoleren en de brandstoftoevoer naar de aangetaste motor volledig af te snijden.

Het is cruciaal te begrijpen dat deze procedures het resultaat zijn van decennia aan ervaring en onderzoek. Ze zijn gestandaardiseerd om menselijke fouten onder extreme stress te minimaliseren. De volgende paragrafen zullen de specifieke stappen van de THROWD-procedure en de daaropvolgende acties gedetailleerd uiteenzetten, waarbij de logica achter elke handeling wordt toegelicht.

Wat zijn de noodprocedures bij een motorbrand?

Een motorbrand tijdens de vlucht is een kritieke noodsituatie die onmiddellijke en gecoördineerde actie vereist. De exacte procedures kunnen per vliegtuigtype verschillen, maar volgen altijd een gestandaardiseerde benadering zoals hieronder beschreven.

De algemene noodprocedure volgt het geheugensteuntje "MEMORY ITEMS" en daarna de gedetailleerde checklist:

1. Brandblusser (indien beschikbaar in cockpit): Trek de veiligheidspin en richt op de basis van de (denkbeeldige) vlam. Spuit met korte stoten.



2. Motorbeëindiging:
   
   
   
   
   
   • Vermogen (Throttle) – IDLE (inactief).
   
   
   
   • Brandstofkraan (Fuel Control Lever) – CUT-OFF (afgesloten).
   
   
   
   
   
   



3. Motor afkoelen:
   
   
   
   
   
   • Starthendel (Start Lever/ Ignition) – OFF (uit).
   
   
   
   • Omwentelingen per minuut (RPM) – Laag houden door snelheid te verminderen.
   
   
   
   
   
   

Na deze directe acties wordt de bijbehorende checklist uitgevoerd, die meestal de volgende stappen omvat:

• Brandwaarschuwing uitschakelen: Druk op de brandwaarschuwingsknop om het alarm te dempen.



• Brandblussysteem activeren: Trek het veiligheidsscherm van het motorbrandblussysteem en druk de bijbehorende knop in (vaak gedurende 1-2 seconden). Wacht zoals voorgeschreven (bijv. 30 seconden) en herhaal indien nodig een tweede ontlading.



• Elektrische en hydraulische systemen isoleren:
  
  
  
  
  
  • Generator/alternator uitschakelen.
  
  
  
  • Hydraulische pomp uitschakelen.
  
  
  
  • Brandstofklep sluiten.
  
  
  
  
  
  



• Ventilatie en luchttoevoer minimaliseren: Zet de luchtconditionering en cabineventilatie uit of in de "RAM AIR" stand om zuurstoftoevoer naar de brand te verminderen.

Parallel aan deze technische procedures moet de bemanning:

• Onmiddellijk ATC (Luchtverkeersleiding) inlichten met de boodschap "MAYDAY, MAYDAY, MAYDAY", de situatie en hun intenties (bijvoorbeeld een directe landing op de dichtstbijzijnde geschikte luchthaven).



• De cabinebemanning alarmeren via de intercom.



• Een noodlanding voorbereiden, inclusief een passende naderingssnelheid en het uitvoeren van een noodchecklist.



• Brand in de motor nacelle na de landing laten uitbranden. De brandweer zal deze blussen. Evacuatie kan noodzakelijk zijn als de brand zich uitbreidt.

De sleutel tot succes is kalmte, teamwork en het strikt volgen van de getrainde procedures om het vliegtuig en de inzittenden veilig aan de grond te krijgen.

Directe acties in de cockpit na het waarnemen van een motorbrand

De eerste seconden na een indicatie of waarneming van een motorbrand zijn cruciaal. De bemanning moet onmiddellijk en gecoördineerd handelen volgens het geheugenprocedure 'DIT IS'.

D - Draai de brandschakelaar van de betreffende motor naar UIT. Dit isoleert de motor door de brandstoftoevoer en elektrische stroom af te sluiten.

I - Zet de motorbedieningshendel (throttle) van de betreffende motor naar IDLE/ACHTERUIT. Dit minimaliseert de lucht- en brandstoftoevoer naar de brandhaard.

T - Trek de brandblushendel (fire handle) van de betreffende motor. Deze handeling doet drie dingen: het sluit de brandstofkraan, de hydraulische kraan en de luchtklep van de motor. Het ontkoppelt ook het generatorveld en activeert het vuurblussysteem door een eerste dosis blusmiddel af te geven.

I - Indien de brandindicatie blijft branden na een vooraf bepaalde tijd (bijv. 30 seconden), trek dan de brandblushendel een tweede keer. Dit geeft een tweede, en vaak laatste, dosis blusmiddel vrij.

S - Start de procedure voor een noodlanding (Emergency Descent & Landing). Bereid een onmiddellijke landing voor op de dichtstbijzijnde geschikte luchthaven. Informeer de verkeersleiding en declareer 'Mayday' of 'Pan-Pan'.

IS - Voer de noodlandingscontrolelijst (Emergency Checklist) uit. Zodra de directe acties zijn voltooid en het vliegtuig onder controle is, moet de volledige bijbehorende checklist worden uitgevoerd om de configuratie te bevestigen en aanvullende veiligheidsstappen te nemen.

De bemanning moet tijdens deze acties de motorparameters en waarschuwingen blijven monitoren. Visuele bevestiging van de brand, indien mogelijk, is waardevol. Alle beslissingen zijn gericht op het isoleren van de motor, het blussen van het vuur en het veilig aan de grond zetten van het vliegtuig.

Het veilig afhandelen van een noodlanding na brandbestrijding

Een geslaagde brandbestrijding in de lucht elimineert het directe vuurgevaar, maar niet de noodzaak tot een onmiddellijke landing. Het vliegtuig kan aanzienlijke schade hebben opgelopen aan systemen, structuur of bedieningselementen. De nadruk verschuift nu van brandbestrijding naar het veilig aan de grond krijgen van het toestel.

Declareer onverwijld een noodtoestand aan de luchtverkeersleiding. Geef duidelijk de situatie aan: "PAN-PAN" of "MAYDAY" met de mededeling dat de brand is geblust maar dat een noodlanding vereist is. Vermeld alle bekende defecten, zoals uitgevallen systemen of verminderde bestuurbaarheid. Accepteer vectoren naar de meest geschikte landingsplaats, waarbij een lange, rechte baan de voorkeur heeft, zelfs als dit een ander vliegveld is.

Voer de gehele "Emergency Checklist" voor na brandbestrijding nauwkeurig uit. Deze procedures zijn cruciaal voor het stabiliseren van het toestel. Ze omvatten vaak het afsluiten van brandstof- en hydraulische systemen naar het getroffen gebied, het beoordelen van de vluchtcontroles en het voorbereiden van zuurstofmaskers voor het geval rook de cabine opnieuw binnendringt.

Bereid de cabine en passagiers voor op een mogelijke evacuatie na landing. Geef duidelijke, kalme instructies via de omroep. Zorg dat cabinepersoneel alle nooduitgangen klaarmaakt en passagiers instrueert over de brace-houding. Overweeg om passagiers indien mogelijk te verplaatsen weg van het beschadigde gebied.

Plan en voer een "Precautionary Landing" uit met extra marges. Gebruik een hogere naderingssnelheid om beter bestuurbaar te blijven bij mogelijke besturingsproblemen. Minimaliseer het gebruik van remmen en stuurmiddelen direct na het neerkomen, omdat de structuur verzwakt kan zijn. Houd het toestel zo lang mogelijk op de middellijn van de baan.

Na stilstand: start de evacuatie onmiddellijk en alleen op bevel van de gezagvoerder, tenzij er acuut nieuw gevaar ontstaat. Verlaat het toestel via alle beschikbare uitgangen en verzamel op een veilige afstand stroomafwaarts van de wind. Voer een hoofdtelling uit en wacht op de hulpdiensten. Ga nooit zelf terug het vliegtuig in.