Who took the photo of the first flight?

Op 17 december 1903 veranderde de wereld voorgoed. Op de winderige zandduinen van Kitty Hawk, North Carolina, slaagden de gebroeders Wright erin hun Flyer te laten vliegen. Dit historische moment, de eerste gemotoriseerde, gestuurde en volgehouden vlucht door een zwaarder-dan-lucht voertuig, is diep in ons collectieve geheugen gegrift. Het beeld van het houten toestel, net boven de grond, met Orville aan de besturing en Wilbur die ernaast rent, is een icoon geworden.

Maar dit roept een cruciale vraag op: als beide broers betrokken waren bij de vlucht, wie heeft dan de foto gemaakt? Het antwoord onthult een zorgvuldig geplande aanpak. De gebroeders Wright waren niet alleen briljante uitvinders, maar ook scherpe zakelijke denkers die het belang van documentatie begrepen. Voor deze allesbeslissende test hadden ze een assistent meegenomen.

De man achter de camera was John T. Daniels, een lid van de reddingsbrigade van Kitty Hawk die was uitgenodigd om te helpen. De broers hadden hun zware glasplaatcamera, een Korona-V, op een statief gezet en Daniels nauwkeurige instructies gegeven. Ze vertelden hem simpelweg op de knop te drukken als het toestel zou opstijgen. Overweldigd door het schouwspel, drukte Daniels inderdaad op de knop en ving zo het moment waarop de mensheid het luchtruim veroverde. Zijn onwillekeurige actie leverde een van de belangrijkste fotografische documenten van de moderne geschiedenis op.

Wie nam de foto van de eerste vlucht?

De iconische foto van het historische eerste gemotoriseerde, gecontroleerde vlucht op 17 december 1903 werd genomen door John Thomas Daniels Jr. Hij was een lid van de U.S. Life-Saving Service, gestationeerd in Kitty Hawk, North Carolina, en een van de vijf getuigen die door de gebroeders Wright waren uitgenodigd.

Daniels had nog nooit een camera vastgehouden. Orville Wright had zijn eigen camera op een statief gezet en instrueerde Daniels om op de knop te drukken als het vliegtuig, de Wright Flyer, van de rail zou gaan. In zijn enthousiasme bij het zien van het wonder, vergat Daniels de instructies en kneep hij in de camera in plaats van op de knop te drukken. Desondanks legde hij het precieze moment vast waarop de Flyer net van de grond kwam, met Orville aan de besturing en Wilbur die ernaast rent.

De camera was een Gundlach Korona V, die een glasplaatnegatief gebruikte. Het was Orvilles persoonlijke camera, wat de vraag beantwoordt waarom er geen foto's van de eerste vlucht zelf bestaan waarop beide broers te zien zijn. Orville had de camera ingesteld en kon dus niet zelf op de foto staan tijdens deze vlucht.

John Daniels' onbedoelde prestatie leverde een van de belangrijkste fotografische documenten van de twintigste eeuw op. Zijn foto is niet alleen een technisch en historisch bewijsstuk, maar vat ook de menselijke prestatie en de pure verwondering van het moment perfect samen.

De identiteit en uitrusting van de fotograaf

De man achter de lens was John Thomas Daniels Jr., een lid van de U.S. Life-Saving Service gestationeerd in Kitty Hawk. Daniels was geen professionele fotograaf, maar een onervaren vrijwilliger. De gebroeders Wright vroegen hem simpelweg om op de ontspanknop te drukken op het juiste moment, omdat ze zelf de vliegtuigbesturing moesten hanteren.

De gebruikte camera was een Gundlach Korona V, een grootformaat camera op statief. Dit toestel gebruikte glasplaatnegatieven en werd geleverd door de Wrights zelf. De specifieke camera was uitgerust met een snel lens van het merk Bausch & Lomb, met een brandpuntsafstand van ongeveer 5x7 inch.

Daniels kende de werking van het apparaat niet. Hij stelde zich op op de aangewezen plek en kreeg de strikte instructie om de camera stil te houden zodra Orville Wright het signaal gaf. De historische opname was een enkel shot; er was geen mogelijkheid voor een tweede poging.

Het moment verliep bijna rampzalig. Toen de Flyer loskwam van de rail, schrok Daniels zo van het geluid dat hij bijna vergat de ontspanner in te drukken. Hij deed het toch, en legde zo het iconische beeld vast. Na de vlucht, terwijl hij de camera vasthield, waaide de Flyer bijna over hem heen, maar hij bleef ongedeerd.

Zijn onwetendheid over fotografie bleek later: Daniels ontwikkelde de glasplaat pas weken na de gebeurtenis, zonder te beseffen welk monumentaal beeld hij had vastgelegd. Zijn naam en zijn eenvoudige handeling als operator van de Korona-camera zijn voor altijd verbonden met dit keerpunt in de geschiedenis.

De omstandigheden en uitdagingen bij het maken van de opname

De iconische foto van de eerste gemotoriseerde vlucht op 17 december 1903 was het resultaat van zorgvuldige planning, maar ook van het overwinnen van barre omstandigheden. De gebroeders Wright kozen voor de winderige duinen van Kitty Hawk, North Carolina, vanwege de constante wind die nodig was voor de lift. Dit betekende echter werken in een koude, zanderige en geïsoleerde omgeving, verre van ideale omstandigheden voor zowel vliegen als fotograferen.

De opname werd gemaakt met een speciaal voor deze dag geplaatste camera. Het was een zware glasplaatcamera op statief, van het merk Gundlach Korona V, met een zelfontspanner. John T. Daniels, een lid van de reddingsbrigade van Kitty Hawk die nog nooit een camera had bediend, kreeg de eenvoudige opdracht om op een knop te drukken wanneer het vliegtuig zou opstijgen. De technologische beperkingen waren enorm: een enkel beeld op een glasplaat, geen zoomlens en geen mogelijkheid voor snelle opvolgende opnames.

Het moment zelf was extreem kort. De eerste vlucht duurde slechts 12 seconden. De fotograaf moest niet alleen het juiste moment anticiperen, maar ook de compositie van tevoren perfect vastleggen. Het statief stond onbeweeglijk opgesteld, gericht op het verwachte startpunt. Elke beweging van de camera of een verkeerde timing zou een mislukte foto betekenen, met onherroepelijk verloren historisch bewijs tot gevolg.

Daarnaast speelde het menselijke element een cruciale rol. Daniels was geen professional en stond onder immense druk. Toen de Flyer loskwam van de rail, volgde hij de instructies op en drukte op de knop, maar hij was zo verbijsterd door het wonder dat hij zich vooroverboog en bijna de camera omver trok. Het geluk was aan zijn zijde: de camera schoot het beeld en legde precies vast wat nodig was – het vliegtuig net boven de grond, Orville aan de besturing en Wilbur die naast de vleugel rende.

De combinatie van vooruitziendheid, eenvoudige technologie, een onervaren maar betrouwbare operator en het overwinnen van de natuurelementen maakte deze ene opname mogelijk. Het was een triomf van voorbereiding over toeval, vastgelegd onder omstandigheden die vandaag de dag ondenkbaar zijn.