Are Wankel and rotary engines the same?

In de wereld van automobieltechniek duiken termen als rotatiemotor en Wankelmotor vaak op, vooral in de context van iconische modellen zoals de Mazda RX-7 of RX-8. Voor de leek lijken deze begrippen uitwisselbaar, alsof ze simpelweg twee namen voor hetzelfde ingenieuze mechanische principe zijn. Deze veronderstelling is echter niet geheel correct en gaat voorbij aan een belangrijk technisch onderscheid.

Om precies te zijn: elke Wankelmotor is een rotatiemotor, maar niet elke rotatiemotor is een Wankelmotor. De term rotatiemotor is een brede, overkoepelende classificatie voor een type verbrandingsmotor waarin de belangrijkste bewegende delen – de delen die kracht produceren – in een roterende beweging werken. Dit staat in schril contrast met de veel voorkomende zuigermotor, waar lineaire op- en neergaande bewegingen moeten worden omgezet in rotatie.

De Wankelmotor is een specifieke, gepatenteerde uitvoering van dit rotatieprincipe, uitgevonden door Felix Wankel. Zijn ontwerp kenmerkt zich door een driehoekige rotor (de 'zuiger') die in een epitrochoïdevormige kamer draait, waarbij de vier takken van de verbrandingscyclus (inlaat, compressie, arbeid en uitlaat) gelijktijdig en in verschillende sectoren van de kamer plaatsvinden. Het is deze specifieke configuratie die de motor zijn karakteristieke compactheid, hoog toerental en unieke geluid geeft.

Andere historische ontwerpen, zoals bepaalde vliegtuigmotoren uit het begin van de 20e eeuw, waren ook rotatiemotoren, maar werkten volgens een totaal ander principe waarbij de krukas vast stond en de cilinders als geheel ronddraaiden. Het cruciale verschil ligt dus in de uitvoering. Wanneer men in de autowereld spreekt over een rotatiemotor, wordt vrijwel altijd de Wankel-uitvoering bedoeld, wat de verwarring verklaart. Dit artikel zal dit onderscheid verder uitdiepen en de voor- en nadelen van het specifieke Wankel-ontwerp belichten.